Raad van State tegen verhoging boetemaxima ACM

donderdag, 16 april 2015

De belangrijkste wetgevende adviseur van het kabinet, de Afdeling advisering van de Raad van State, keert zich tegen het wetsvoorstel waarmee de boetemaxima zouden worden verhoogd van de Autoriteit Consument en Markt ("ACM").

De Afdeling vat haar advies aan het kabinet samen als volgt:

Boetemaxima

Het wetsvoorstel verdubbelt het absolute boetemaximum voor alle overtredingen (zowel lichte overtredingen, zware overtredingen als kartelovertredingen) van € 450.000 naar € 900.000. Verder wordt voor lichte overtredingen het relatieve boetemaximum verdubbeld van 1% naar 2% van de omzet van de overtreder. Daarnaast wordt voor alle overtredingen een absoluut en een relatief boetemaximum vastgesteld. Bovendien wordt het boetemaximum voor kartelboetes afhankelijk gemaakt van de duur van het kartel. Ten slotte worden alle boetemaxima verdubbeld in geval van recidive.

Lichte overtredingen

De Afdeling advisering maakt allereerst een opmerking over de verhoging van het boetemaximum voor lichte overtredingen. De vergelijking die in de toelichting op het wetsvoorstel wordt gemaakt met de huidige boetemaxima in het strafrecht en het financieel toezicht gaat naar het oordeel van de Afdeling advisering niet op voor de beboeting van lichte overtredingen. Deze vergelijking vormt geen passend argument voor de voorgestelde verhoging van de boetes voor lichte overtredingen. Daar komt bij dat de onderzoeken die aanleiding vormen voor de voorgestelde verhoging van het boetemaximum voor lichte overtredingen niet ingaan op de vraag of het huidige boetemaximum tekortschiet met het oog op de preventieve afschrikwekkende werking. De Afdeling advisering van de Raad van State adviseert om de verhoging van het boetemaximum voor lichte overtredingen alsnog dragend te motiveren. Als die motivering niet gegeven kan worden, adviseert de Afdeling van deze verhoging af te zien.

Kartelovertredingen

Verder vindt de Afdeling advisering dat, hoewel de handhaving van Europese kartelovertredingen (nog) niet geharmoniseerd is, het voorgestelde boetemaximum voor kartelovertredingen nader gemotiveerd moet worden omdat dat maximum substantieel afwijkt van het Europese boetemaximum en het boetemaximum van veel andere EU-lidstaten. De voorgestelde verhoging staat naar het oordeel van de Afdeling advisering bovendien op gespannen voet met het eerder uitgesproken streven naar Europese afstemming. Verder kan het voorgestelde maximum mogelijke effecten hebben op de handhavingsmogelijkheden van toezichthouders in andere EU-lidstaten bij de beboeting van Europese kartelovertredingen die zich over meerdere EU-lidstaten uitstrekken.

Het kabinet beoogde met dit wetsvoorstel formeel de preventieve afschrikwekkende werking van de boetes te vergroten - en daarmee de effectiviteit van het markttoezicht.

Het Financieel Dagblad bericht vandaag dat de Minister van Economische Zaken, Henk Kamp, in reactie op dit advies afziet van verdubbeling van de maximumboete die de ACM kan opleggen voor lichte mededingingsovertredingen. Deze blijft 1% van de concernomzet. Minister Kamp handhaaft echter de voorgestelde verdubbeling van de absolute maximumboete naar EUR 900.000.

Het wetsvoorstel is op 14 april 2015 ingediend bij de Tweede Kamer en zal daar in behandeling worden genomen.