Nieuwe algemene groepsvrijstellingsverordening staatssteun

woensdag, 28 mei 2014

Op 21 mei 2014 heeft de Europese Commissie een nieuwe algemene groepsvrijstellingsverordening (AGVV) voor staatssteun vastgesteld. Met de nieuwe AGVV wordt het voor (decentrale) overheden gemakkelijker om op bepaalde gebieden financiële steun te verlenen zonder voorafgaande melding bij de Commissie. De AGVV treedt per 1 juli 2014 in werking.

Het staatssteun verbod
De Europese Unie streeft ernaar gelijke concurrentievoorwaarden te scheppen voor alle ondernemingen op de interne markt. Wanneer ondernemingen staatssteun ontvangen, kan dit tot gevolg hebben dat de concurrentievoorwaarden worden verstoord. Het Verdrag betreffende de Werking van de Europese Unie (‘VWEU’) verbiedt om die reden steun door overheden aan ondernemingen.

Staatssteun moet in beginsel bij de Europese Commissie worden aangemeld. De Commissie beoordeelt of inderdaad steun wordt verleend en zo ja, of die steun verenigbaar is met de gemeenschappelijke markt. Zo lang de Commissie niet op een melding heeft beslist, mag voorgenomen steun niet ten uitvoer worden gelegd (standstill plicht). Anders bestaat de kans dat het project moet worden stilgelegd of achteraf de steun, vermeerderd met rente, moet worden teruggevorderd van de begunstigde.

Uitzonderingen
Op het verbod op staatssteun bestaan een aantal uitzonderingen die het overheden mogelijk maken ondernemingen te  steunen zonder dit bij de Commissie te melden. In 2008 heeft de Commissie een aantal van de bestaande vrijstellingsverordeningen gebundeld in een algemene groepsvrijstellingsverordening en daarin tevens nieuwe vrijstellingsmogelijkheden geïntroduceerd. Onder meer regionale steunmaatregelen, MKB steun, steun voor onderzoek en ontwikkeling en milieusteun zijn onder bepaalde voorwaarden vrijgesteld van de aanmeldplicht.

Herziene AGVV
In 2012 heeft de Commissie haar plannen gepresenteerd voor een grondige herziening van de staatssteunregels. Het hervormingspakket beoogt de staatssteunregels en -procedures te vereenvoudigen, alsmede “sustainable, smart and inclusive growth” te bevorderen. De herziene AGVV vormt een belangrijke pijler onder het hervormingsprogramma van de Commissie.

De nieuwe AGVV bevat een vrijstelling voor deels dezelfde categorieën steun als vrijgesteld onder zijn voorgander. Ten aanzien van deze “usual suspects” brengt de nieuwe AGVV wel diverse veranderingen met zich mee. Grosso modo geldt dat het toepassingsbereik van de AGVV voor deze steun categorieën is verruimd. Zo zijn er bijvoorbeeld hogere drempels voor aanmelding en gunstigere steunintensiteiten vastgesteld.

Belangrijker nog voor de praktijk is dat de Commissie verschillende nieuwe categorieën van steun heeft geïntroduceerd, namelijk:

● steun voor innovatieclusters en steun voor verwerking en organisatorische innovatie;
● steunregelingen tot herstel van de schade veroorzaakt door natuurrampen;
● sociale steun voor het vervoer van bewoners van afgelegen gebieden;
● steun voor breedbandinfrastructuur;
● steun voor cultuur en instandhouding van het erfgoed met inbegrip van steunregelingen voor audiovisuele werken;
● steun voor sport- en multifunctionele recreatieve infrastructuur;
● investeringssteun voor de lokale infrastructuur.

De nieuwe AGVV biedt al met al toegenomen mogelijkheden om steunmaatregelen zo vorm te geven dat zij niet meer bij de Commissie hoeven te worden aangemeld. De staatssteun experts van BANNING helpen u graag om met gebruikmaking van de verruimde mogelijkheden van de nieuwe AGVV afspraken staatssteunproof vorm te geven.