Brussel presenteert nieuwe regels voor kartelclaims

maandag, 10 juni 2013

De Europese Commissie zal op 11 juni 2013 nieuwe regels voor kartelclaims voorstellen. Dit is het begin van een Europees wetgevingsproces dat grote gevolgen kan hebben voor het Nederlandse en Europese bedrijfsleven.

Over kartelclaims
Kartelslachtoffers kunnen schade lijden als gevolg van een kartel. De inkoopprijs van hun producten gaat bijvoorbeeld omhoog. Zij krijgen dan niet de prijs/kwaliteitverhouding die zij (bij normale concurrentie) zouden hebben gekregen.

Kartelslachtoffers kunnen ervoor kiezen hun schade te verhalen op de karteldeelnemers. Dat kan in onderhandelingen (commerciële oplossing). Maar vaak zijn de belangen te groot en blijkt er geen schikking mogelijk. In dat geval heeft het kartelslachtoffer geen andere keuze dan te procederen.

Wie wil procederen kan dat doen nadat een kartel onherroepelijk is komen vast te staan (follow-on kartelclaim). Dit heeft als voordeel dat de onrechtmatigheid vaststaat. Een kartel is immers bij wet verboden. Echter wie niet wil afwachten, kan ook zonder karteluitspraak starten (stand-alone kartelclaim).

Nederland is om diverse redenen een aantrekkelijke jurisdictie om een kartelclaim in te leiden. Onder meer omdat Nederlandse rechters enige ervaring hebben met kartelclaims en ons procesrecht kartelslachtoffers de nodige ruimte biedt. Zij kunnen bijvoorbeeld - meen ik - kiezen uit een groot aantal wederpartijen. Hierover verschijnt op korte termijn een artikel van mijn hand in Markt & Mededinging, het academische tijdschrift voor mededingingsrecht.

Over het wetsvoorstel
De Europese Commissie zal op 11 juni 2013 nieuwe regels voor kartelclaims voorstellen.
Deze omvatten: (1) wetsvoorstellen voor de bescherming van het karteldossier, (2) aanbevelingen voor meer en betere collectieve acties, en (3) richtsnoeren over schadebegroting. Dit blijkt uit een interne Brusselse vergaderagenda.

Wij begrijpen dat het wetsvoorstel (in ieder geval ten dele) een richtlijn wordt. Dat betekent dat EU lidstaten de opdracht krijgen de inhoud van deze richtlijn in hun eigen rechtsstelsel te implementeren.

Op de vergadering van de Vereniging voor Mededingingsrecht, op 22 mei 2013 in Amsterdam, verkondigde de Europese Commissie dat zij met name oog had voor de soms tegenstrijdige belangen tussen enerzijds publiekrechtelijke handhaving door de toezichthouder, en anderzijds privaatrechtelijke handhaving door kartelslachtoffers en hun vertegenwoordigers. 

Deze spanning komt onder meer tot uitdrukking in de wens van kartelslachtoffers toegang te krijgen tot het karteldossier (terwijl de toezichthouder deze informatie wil beschermen, onder meer ten behoeve van clementieverzoekers). Het wordt interessant te zien hoe de Europese Commissie met deze inherente spanning zal omgaan. 

In aanvulling hierop sturen drie DGs een aanbeveling. Deze komt erop neer dat EU lidstaten meer moeten doen om collectieve acties van consumenten mogelijk te maken.

Ten slotte bevat het wetsvoorstel niet-bindende, pragmatische richtsnoeren voor de rechters in EU lidstaten. Daarmee wil de Europese Commissie hulp bieden bij de vaak vrij moeilijke beoordeling, hoeveel schade een kartelslachtoffer nu precies geleden heeft.

Vervolg 
Nadat het wetsvoorstel is bekend gemaakt en ingediend, zal de Europese wetgever verder gaan met het wetgevingsproces. Naar verwachting zal dit wetsvoorstel vanuit de praktijk met de nodige belangstelling gevolgd worden, omdat het vaststellen van nieuwe regels met betrekking tot kartelclaims grote gevolgen kan hebben voor het Nederlandse en Europese bedrijfsleven. Het wordt mogelijk veel eenvoudiger hen aansprakelijk te stellen voor kartelinbreuken. Daarbij is het zaak, zoals de verantwoordelijke Eurocommissaris J. Almunia reeds heeft opgemerkt, 'Amerikaanse toestanden' te voorkomen. 

BANNING Advocaten houdt u graag op de hoogte van nieuwe ontwikkelingen. 

Meer weten? Mail Adriaan Buyserd: 
a.buyserd@banning.nl