Een recente uitspraak ter illustratie
Een recente uitspraak van de Rechtbank Overijssel d.d. 24 februari jl. geeft een heldere illustratie van het belang van een deugdelijke ingebrekestelling.
Deze zaak gaat over de koop van een tweedehands auto tussen twee particulieren. X vordert het restant van de koopsom. Y voert aan dat de auto non-conform is en dat hij daarom niet gehouden is om de vordering van X te voldoen. In het geval de vordering van X wordt toegewezen, vordert Y de gedeeltelijke ontbinding van de koopovereenkomst.
X stelt dat nergens uit de WhatsAppcorrespondentie blijkt dat Y ooit klachten heeft geuit of dat hij X aansprakelijk achtte voor gebreken aan de auto. X stelt dan ook dat hij niet in verzuim is, nu hij nooit in de gelegenheid is gesteld om de gebreken te beoordelen of te herstellen.
X betwist ook dat de auto non-conform is: Y wist dat X niet bekend was met de staat van de auto en dat er nog het een en ander aan moest gebeuren.
Ingebrekestelling, vereisten
Iedere tekortkoming in de nakoming van een verbintenis verplicht de schuldenaar de schade die de schuldeiser daardoor lijdt te vergoeden, tenzij de tekortkoming de schuldenaar niet kan worden toegerekend. Voor zover nakoming niet blijvend onmogelijk is, is de schuldenaar verplicht de schade die het gevolg is van zijn tekortkoming te vergoeden, nadat hij in verzuim is komen te verkeren.
Het verzuim treedt in als de schuldenaar in gebreke wordt gesteld bij een schriftelijke aanmaning waarbij hem een redelijke termijn voor de nakoming wordt gesteld, en nakoming binnen deze termijn uitblijft.
In sommige gevallen treedt verzuim in zonder ingebrekestelling.
Dat is bijvoorbeeld het geval als de schuldeiser uit een mededeling van de schuldenaar moet afleiden dat deze in de nakoming van de verbintenis tekort zal schieten.
Ook ingeval van spoedeisend herstel kan verzuim intreden zonder ingebrekestelling. Het ligt op de weg van de schuldeiser om feiten te stellen waaruit volgt dat zich een situatie voordoet waarin verzuim zonder ingebrekestelling intreedt.
Een ingebrekestelling is een aanzegging (aanmaning) van de schuldeiser aan de schuldenaar, dat hij binnen een bepaalde redelijke termijn nakoming van de verbintenis verlangt. Bij de aanmaning moet de schuldeiser duidelijk te kennen geven wat van de schuldenaar gevorderd wordt. De aanzegging mag de schuldenaar geen redelijke twijfel laten omtrent wat, wanneer en op welke grond van hem gevorderd wordt. De ingebrekestelling mag de schuldenaar dus niet in onzekerheid laten over wat van hem wordt gevorderd.
Het oordeel van de rechtbank
Zelfs indien sprake zou zijn van non-conformiteit, had Y X in gebreke dienen te stellen waarbij hij X schriftelijk aanmaant binnen een redelijke termijn alsnog zijn verplichtingen na te komen. Anders dan Y stelt, is geen sprake van een situatie waarin een ingebrekestelling achterwege zou kunnen blijven.
Gesteld noch gebleken is dat Y aan X op enig moment te kennen heeft gegeven dat hij van mening is dat X zijn verplichtingen uit de overeenkomst niet is nagekomen.
Dit betekent dat Y zijn betalingsverplichting niet rechtsgeldig heeft kunnen opschorten. Ten onrechte is geen ingebrekestelling verstuurd, zodat van verzuim van de zijde van X geen sprake is.
De rechtbank is daarom van oordeel dat het door X gevorderde restant van de koopsom toewijsbaar is.
X is niet in verzuim geraakt. Dat leidt ertoe dat Y niet bevoegd is de overeenkomst gedeeltelijk te ontbinden. Uit de correspondentie blijkt niet dat sprake is van een ingebrekestelling. Dit betekent dat de vordering van Y wordt afgewezen.
Praktijktip
Uit deze uitspraak blijkt dat het zorgvuldig opstellen van contracten van belang is voor beantwoording van de vraag wanneer er sprake is van wanprestatie, verzuim en/of een ingebrekestelling vereist is en, zo ja, wat deze moet bevatten (e.g. welke termijn).
Afgezien daarvan is het van belang om -tijdig- advies in te winnen over de vraag wat te doen bij een tekortkoming van de wederpartij: Is het noodzakelijk de wederpartij (opnieuw) in verzuim te stellen door een ingebrekestelling? Wat moet daar dan precies instaan?
Uw verdere rechtspositie als crediteur (e.g. aanvullende of vervangende schadevergoeding en/of ontbinding) wordt daardoor bepaald.
Heeft u vragen naar aanleiding van deze blog of heeft u andere ondernemingsrechtelijke vragen, neemt u dan gerust vrijblijvend contact op met Marc Janssen of met een van de andere leden van de sectie EU-Mededinging of Procedures & Geschillenbeslechting.
