Een recente uitspraak van de kantonrechter van de Rechtbank Overijssel illustreert dat de bestuurder van een vennootschap onder omstandigheden – persoonlijk – aansprakelijk is voor de schulden van de B.V.
Voor de financiering van een auto heeft A B.V. een leaseovereenkomst met VPFS gesloten. X is bestuurder van A B.V.. A. B.V. heeft eind 2023 de eerste leasetermijnen onbetaald gelaten en sinds februari 2024 helemaal geen leasetermijnen meer betaald en ondanks verzoeken van VPFS, de auto niet teruggegeven. Volgens VPFS valt X daarvan persoonlijk een ernstig verwijt te maken zodat hij, naast A B.V., aansprakelijk is.
In deze procedure vordert VPFS ontbinding van de leaseovereenkomst en hoofdelijke veroordeling van A B.V. en X tot teruggave van de auto en betaling van het restant van de lening met rente en incassokosten.
VPFS heeft betoogd dat X als bestuurder persoonlijk een ernstig verwijt kan worden gemaakt omdat hij de tekortkomingen van A B.V. heeft bewerkstelligd althans heeft toegelaten en omdat hij weigert de auto af te geven, zodat hij inbreuk maakt op het eigendomsrecht van VPFS. Daarom is X volgens VPFS in privé aansprakelijk voor de schade van VPFS.
X betwist dat hij persoonlijk aansprakelijk is voor de schade van VPFS.
Als een vennootschap tekortschiet in de nakoming van een verbintenis of als zij een onrechtmatige daad pleegt, geldt als uitgangspunt dat alleen de vennootschap aansprakelijk is voor de daaruit voortvloeiende schade. Onder bijzondere omstandigheden kan naast de vennootschap ook de bestuurder van die vennootschap aansprakelijk zijn. Daarvoor is vereist dat de bestuurder van de benadeling van de schuldeiser persoonlijk een ernstig verwijt kan worden gemaakt. Er gelden voor het aannemen van de bestuurdersaansprakelijkheid dus hogere eisen dan in het algemeen het geval is. Die hoge drempel voor de aansprakelijkheid van een bestuurder naast de vennootschap wordt gerechtvaardigd doordat er in de eerste plaats sprake is van handelingen van de vennootschap en om te voorkomen dat bestuurders hun handelen in onwenselijke mate door defensieve overwegingen laten bepalen.
Of een bestuurder persoonlijk een ernstig verwijt valt te maken en dus of hij aansprakelijk is, hangt af van de aard en de ernst van de normschending en de overige omstandigheden van het geval. Uit de rechtspraak volgt dat een bestuurder onder meer persoonlijk een ernstig verwijt kan worden gemaakt als de bestuurder heeft bewerkstelligd of toegelaten dat de vennootschap haar contractuele verplichtingen niet nakomt, terwijl de bestuurder wist of redelijkerwijs had behoren te begrijpen dat zijn handelen tot gevolg zou hebben dat de vennootschap niet nakomt en geen verhaal zou bieden voor de daardoor opgetreden schade. Er kunnen zich ook andere omstandigheden voordoen op grond waarvan een ernstig persoonlijk verwijt kan worden aangenomen.
De eerste vraag is of A B.V. verhaal biedt voor de schade van VPFS. VPFS stelt dat X feitelijk is gestopt met het besturen van A B.V. en uit een verhaalsonderzoek blijkt dat A B.V. geen activiteiten meer verricht. VPFS vreest dat zij met een onbetaalde en waarschijnlijk onverhaalbare vordering achterblijft als X niet ook persoonlijk aansprakelijk is voor de schade.
X betwist dat A B.V. geen verhaal biedt, maar heeft dit onvoldoende onderbouwd. Dat betekent dat de kantonrechter toekomt aan de toets of X persoonlijk een ernstig verwijt kan worden gemaakt.
Ter onderbouwing van de stelling dat X persoonlijk een ernstig verwijt kan worden gemaakt en hij als gevolg daarvan aansprakelijk kan worden gehouden voor haar schade, heeft VPFS erop gewezen dat X de leaseovereenkomst namens A B.V. heeft getekend en willens en wetens heeft veroorzaakt dat A B.V. in strijd handelt met haar contractuele verplichtingen door de auto niet terug te geven.
De kantonrechter komt tot het oordeel dat X als bestuurder van A B.V. aansprakelijk is en motiveert dat oordeel als volgt. X heeft de overeenkomst namens A B.V. getekend. X was van de verplichtingen uit die overeenkomst op de hoogte, althans, daarvan hij had op de hoogte moeten zijn. Meer specifiek betekent dit dat X wist dan wel had moeten weten dat als A B.V. een betalingsachterstand laat ontstaan van meer dan twee maanden, VPFS op grond van de algemene voorwaarden het recht toekomt om de overeenkomst te ontbinden en de auto op te eisen. Tijdens de mondelinge behandeling heeft X nog aangevoerd dat hij persoonlijk pas in mei 2024 door VPFS op de hoogte is gesteld van de betalingsachterstand van A B.V.. Of dat (te) laat is, kan in het midden worden gelaten, want X had in ieder geval vanaf dat moment voor betaling moeten zorgen, dan wel op het eerste verzoek daartoe de auto moeten teruggeven. Dat X dit niet heeft gedaan, kan hem worden aangerekend.
Dit leidt tot het oordeel dat X naast A B.V. aansprakelijkheid is voor de schade die VPFS lijdt. Het verweer dat hij zelf niet als medecontractant op de leaseovereenkomst staat, doet aan dit oordeel over de aansprakelijkheid niet af. De hoogte van de schade waarvoor X aansprakelijk is, komt overeen met de schade die A B.V. aan VPFS moet vergoeden. Dat betekent dat VPFS zowel A B.V. als X kan dwingen te betalen.
Als u als crediteur geen verhaal heeft op de vennootschap als uw contractspartij, zijn wellicht de bestuurders aansprakelijk.
Het is zinvol om daarover advies in te winnen.
Hetzelfde geldt als u als bestuurder wordt aangesproken door de crediteur van de vennootschap.
Heeft u vragen naar aanleiding van dit artikel of heeft u andere ondernemingsrechtelijke vragen, neemt u dan gerust vrijblijvend contact op met Marc Janssen of andere leden van de sectie Insolventierecht of Geschillenbeslechting.