Ruimere regels ACM betreffende clementie

donderdag, 18 september 2014

Op 4 juli jl. heeft de Autoriteit Consument & Markt (ACM) de mogelijkheden om clementie te verlenen verruimd. De belangrijkste wijziging is dat degene die nu als eerste een kartel meldt, gehele kwijtschelding van de boete kan krijgen. Ook zijn de kortingspercentages voor de tweede en volgende melders verhoogd.

Waarschijnlijk had de ACM een lange vakantie, omdat de beleidswijziging pas vorige week officieel werd gemeld op haar website. Een clementieverzoek houdt in dat een karteldeelnemer het kartel meldt bij de ACM in ruil voor boetevermindering of kwijtschelding van de gehele boete. Een clementieverzoek kan worden ingediend door een onderneming die aan een kartel heeft deelgenomen, of door één of meerdere natuurlijke personen die feitelijk leiding gaf/gaven aan de deelname van een onderneming aan een kartel. In het geval van meerdere personen moeten deze allemaal ten tijde van de indiening van het verzoek werkzaam zijn bij dezelfde betrokken onderneming.

De veranderingen moeten het aantrekkelijker maken om een kartel te melden. Enige oplettendheid is wel geboden. Er zit namelijk een verschil in behandeling tussen het als eerste melden wanneer de ACM het kartel al wel op het spoor is en wanneer dit nog niet het geval is. De eerste melder van een kartel dat nog niet door ACM wordt onderzocht, krijgt alleen immuniteit als de verstrekte informatie voldoende is om een gericht onderzoek te starten. De eerste melder van een kartel dat al wel wordt onderzocht kan alleen een boete ontlopen wanneer er documenten worden verstrekt die de ACM nog niet heeft en waarmee het kartel bewezen kan worden.

Kwijtschelding van de gehele boete vindt ook alleen plaats indien de eerste melder van het kartel geen andere onderneming(en) tot deelname aan het kartel heeft gedwongen en zij volledig voldoet aan de medewerkingsplicht. Deze medewerkingsplicht bestaat eruit dat de betrokken onderneming:

(1) zich onthoudt van elke gedraging die het onderzoek of de procedure zou kunnen belemmeren;

(2) vanaf indiening van het clementieverzoek aan ACM alle informatie betreffende het kartel verschaft;

(3) onmiddellijk na het indienen van het clementieverzoek iedere betrokkenheid bij het kartel staakt    (tenzij de ACM verdere deelname noodzakelijk vindt); en

(4) werknemers en ex-werknemers beschikbaar houdt voor het afleggen van verklaringen.

Indien de eerste melder van het kartel andere onderneming(en) heeft gedwongen tot deelname, komt zij niet meer in aanraking voor immuniteit. Zij kan echter nog wel een korting op de boete krijgen.

Tweede en volgende melders krijgen geen immuniteit, maar kunnen wel voor een boeteverlaging in aanmerking komen die kan oplopen tot 50% wanneer zij voldoende nieuwe en relevante informatie verstrekken die van aanzienlijke additionele waarde is. De percentages nemen af naarmate er zich meer melders hebben aangediend. De tweede melder kan een verlaging van 30-50% krijgen, de derde melder 20-30% en de melders daarna kunnen een boetekorting tot 20% verwachten.

Voor de wijziging van de beleidsregel clementie kon de eerste melder een boeteverlaging krijgen van 60-100% en de volgende melders 10-40%. Een verruiming derhalve.

Commentaar:

Voor kartelautoriteiten is clementie een aantrekkelijk instrument. Het vragen van clementie betekent immers dat een onderneming volledige openheid van zaken zal moeten geven over de werking en duur van het kartel. Dergelijke informatie van binnenuit vergemakkelijkt het onderzoek van een kartelautoriteit aanzienlijk. Ook voor een onderneming kan het indienen van een clementieverzoek een aantrekkelijke optie zijn. De afweging een clementieverzoek in te dienen is echter geen afweging die al te lichtvaardig gemaakt moet worden. Hoewel het vooruitzicht van een flinke korting op een eventuele boete een aantrekkelijk vooruitzicht kan zijn betekent het vragen van clementie ook een erkenning dat een overtreding heeft plaatsgevonden. Dat kan betekenen dat de clementieverzoeker mogelijk geconfronteerd gaat worden met schadeclaims van gedupeerden van het kartel. Vanuit Brussel worden dergelijke schadevorderingsacties van harte toegejuicht en gefaciliteerd door wet- en regelgeving. Kortom: bij de afweging wel/geen clementie in te dienen spelen verschillende factoren waar rekening mee gehouden dient te worden. Het is daarom raadzaam om eerst met uw advocaat in overleg te treden teneinde uw positie te bepalen en de eventuele gevolgen van een clementieverzoek te bespreken. Is een clementieverzoek eenmaal ingediend, dan is er vaak geen weg meer terug.