Overeenkomst van geldlening nietig wegens strijd met goede zeden

donderdag, 29 januari 2015

Bij arrest van 19 december 2014 heeft de Hoge Raad geoordeeld dat een verstrekte geldlening nietig is omdat deze in strijd is met de goede zeden (artikel 3:40 lid 1 BW).

Nietigheid houdt in dat de overeenkomst nimmer tot stand is gekomen. Aan een nietige overeenkomst komt geen rechtsgevolg toe. De Hoge Raad komt tot dit oordeel omdat uit de tekst van de betreffende overeenkomst van geldlening blijkt dat deze overeenkomst is gesloten met de enkele bedoeling om het vermogen van de geldgever aan verhaal voor zijn schuldeisers te onttrekken.

Aan de orde komt ook de vraag of er daadwerkelijk sprake van benadeling van schuldeiser moet zijn om tot nietigheid te kunnen komen wegens strijd met de goede zeden. Dat is volgens de Hoge Raad niet het geval. Voor nietigheid van een rechtshandeling wegens strijd met goede zeden is volgens de Hoge Raad niet vereist dat ten tijde van aangaan van de rechtshandeling vast staat of aannemelijk is dat schuldeisers als gevolg van de rechtshandeling daadwerkelijk (zullen) worden benadeeld. De nietigheid vindt volgens de Hoge Raad reeds zijn grondslag in de onzedelijke strekking van de rechtshandeling zelf en, anders dan bijvoorbeeld bij onrechtmatige gedragingen, niet in de nadelige gevolgen van de rechtshandeling voor anderen. Nu er (door de nietigheid van de overeenkomst van geldlening) nooit een geldige titel is geweest om een pandrecht te vestigen, is er ook nooit een geldig pandrecht ontstaan. Er is dus geen overeenkomst van geldlening en ook geen pandrecht.

Hoewel het partijen in beginsel vrij staat onderling afspraken te maken en zij daarin vrij ver kunnen gaan, dienen partijen zich er altijd bewust van te zijn dat er geen sprake mag zijn van een schijnhandeling die nietig kan zijn wegens strijd met de goede zeden.

De advocaten van BANNING adviseren u graag over uw positie als partij bij een overeenkomst. Tevens kunnen zij u als belanghebbende of betrokkene bij een overeenkomst adviseren over de mogelijkheden om tegen de (gevolgen van) een overeenkomst op te komen.

Voor vragen over overeenkomsten of het opstellen daarvan kunt u contact opnemen met Matthijs Steenpoorte of Margje Nijland-van Oorsouw.