Feestartikelen te triviaal en banaal voor auteursrechtelijke bescherming

vrijdag, 13 mei 2016

Zijn bepaalde feestartikelen, zoals huldeschilden, bierviltjes, ‘Ik of jij’-dobbelstenen en desk signs met ludieke teksten zoals ‘Momentje, mijn collega komt zo bij u’, altijd auteursrechtelijk beschermd? Volgens de rechter niet. Ook was het in dit geval niet onrechtmatig dat een andere partij soortgelijke feestartikelen verkocht. 

Paper Dreams, een onderneming die feestartikelen verhandelt, was een procedure gestart tegen So Low, eveneens een verhandelaar van feestartikelen. De feestartikelen die door So Low werden verhandeld, maakten volgens Paper Dreams inbreuk op haar auteursrechten. Daarnaast zou So Low onrechtmatig jegens haar hebben gehandeld door de artikelen slaafs na te bootsen. 

Huldeschilden

Het huldeschild van Paper Dreams is volgens de rechter niet auteursrechtelijk beschermd, omdat een rond, wit verkeersbord met rode rand en daarin een getal (in zwarte cijfers weergegeven), algemeen bekend is en al sinds lange tijd wordt gebruikt als vormgeving van verkeersvoorschriften. Datzelfde geldt voor een rechthoekig, blauw plaats-/straatnaambord met witte letters. De tekst ‘hoera!’ is daarnaast ook niet nieuw. De teksten op de verkeersborden, zoals ‘het leven begint bij 40’ werden door de rechter aangemerkt als ‘triviaal’ en komen derhalve evenmin voor auteursrechtelijke bescherming in aanmerking.

Er is daarnaast geen sprake van slaafse nabootsing van de huldeschilden door So Low. So Low heeft op meerdere punten afgeweken van de vormgeving van de schilden van Paper Dreams. Zo ontbreken de smalle witte randen rondom het verkeersbord en is het getal in het verkeersbord weergegeven in een ander lettertype. Bij het schild van So Low ontbreekt bovendien het 3D effect, dat de huldeschilden van Paper Dreams wel hebben. De totaalindruk van het huldeschild van So Low verschilt daarmee van dat van Paper Dreams en het gevaar dat het publiek de schilden van Paper Dreams en So Low met elkaar zal verwarren is volgens de rechter kennelijk beperkt.

 Huldeschild Paper Dreams       Huldeschild So Low

 

Bierviltjes

Ook op de bierviltjes, vormgegeven als verkeersborden, van Paper Dreams rusten geen auteursrechten. De verkeersborden zijn algemeen bekend is en de teksten die op de viltjes zijn afgebeeld, zijn volgens de rechter triviaal en banaal. Ook de afbeelding van het bier- en wijnglas op het bierviltje van Paper Dreams is weinig origineel. De vorm van het bierviltje is daarnaast hetzelfde als de vorm van een normaal bierviltje.

Het bierviltje van So Low ziet er volgens de rechter heel anders uit dan dat van Paper Dreams. De zwarte cijfers zijn bijvoorbeeld groter en de tekst ‘Proost’ en ‘Jaar’ ontbreekt.

Zowel de vorderingen op grond van auteursrechtinbreuk, als de vorderingen op grond van slaafse nabootsing, zijn daarom afgewezen door de rechter.

Bierviltje Paper Dreams       Bierviltje So Low

 

Desk signs

Volgens de rechter komen ook de desk signs met kolderieke tekst niet voor auteursrechtelijke bescherming in aanmerking. De teksten liggen voor de hand, zijn banaal en triviaal en kunnen niet als intellectuele schepping van de maker worden aangemerkt. De vormgeving van de desk designs is daarnaast al lang in gebruik en niet origineel.

Omdat de bordjes van So Low een heel ander uiterlijk hebben dan die van Paper Dreams, is eveneens geen sprake van slaafse nabootsing. 

  Desk signs Paper Dreams           Desk signs So Low

 

Dobbelstenen

Voor de dobbelstenen geldt hetzelfde als voor de andere artikelen. Deze zijn niet auteursrechtelijk beschermd en niet slaafs nagebootst door So Low. De vormgeving van de dobbelstenen is bekend en bestaand. Het plaatsen van een tekst op een dobbelsteen in plaats van een aantal ogen, is niet nieuw. De teksten, die een handeling uit het dagelijks leven aangegeven, zijn triviaal volgens de rechter. De dobbelstenen van beide partijen wijken daarnaast op diverse punten af. De teksten zijn niet identiek en de vormgeving ervan verschilt.

 

                        

Dobbelstenen van Paper Dreams          Dobbelstenen van So Low

 

Commentaar

De feestartikelen in deze procedure kwamen niet voor bescherming in aanmerking. Dat betekent niet dat dergelijke feestartikelen nooit auteursrechtelijk beschermd kunnen zijn. Indien een artikel een eigen, oorspronkelijk karakter heeft en het persoonlijk stempel van de maker draagt, kan het auteursrechtelijk beschermd zijn. Dit houdt in dat de vorm van het artikel niet ontleend mag zijn aan die van een ander werk en dat sprake is van een eigen intellectuele schepping van de maker.  

Lees het vonnis hier.

Wil je meer weten over de bescherming van feestartikelen of speelgoed? Neem dan contact op met onze Toy Lawyers (speelgoedrecht@banning.nl). Voor meer informatie, zie: www.speelgoedrecht.nl.