Conformiteit van de prestatie

dinsdag, 7 oktober 2014

Partijen bij een overeenkomst zijn niet alleen verplicht om de uit de overeenkomst voortvloeiende verplichtingen (verbintenissen) na te komen, de te leveren prestatie dient ook te beantwoorden aan hetgeen partijen daarover hebben afgesproken en moet overeenstemmen met de voor de prestatie geldende kwaliteitsnorm. Er moet sprake zijn van conformiteit.

  • conformiteit
  • ondeugdelijke prestatie / tekortkoming in de nakoming
  • resultaatsverbintenissen
  • inspanningsverbintenissen
  • zorgplicht
  • specieszaak of genuszaak


Deze verplichting is alleen voor de koopovereenkomst expliciet opgenomen in de wet, maar geldt voor alle soorten overeenkomsten. Voor de koopovereenkomst is dit conformiteitsvereiste uitgewerkt aan de hand van een opsomming van gevallen waarin geen sprake is van conformiteit: een zaak beantwoordt niet aan de overeenkomst wanneer deze niet de eigenschappen heeft die de koper mocht verwachten, wanneer een andere zaak wordt afgeleverd of een zaak van een andere soort, of wanneer sprake is van afwijking in getal, maat of gewicht.

Voor alle andere overeenkomsten is het antwoord op de vraag of een prestatie beantwoordt aan de overeenkomst afhankelijk van diverse factoren zoals het type overeenkomst, het voorwerp van de overeenkomst en de inhoud van de tussen partijen gemaakte afspraken. Of sprake is van conformiteit van de prestatie kan daarom alleen per concreet geval worden beoordeeld.

Is een prestatie niet conform (de overeenkomst), dan is sprake van een ondeugdelijke prestatie of tekortkoming in de nakoming.

Voor de beantwoording van de vraag of sprake is van een ondeugdelijke prestatie of tekortkoming in de nakoming is het eerst van belang om vast te stellen wat de inhoud van de overeenkomst is.

Onderscheid moet worden gemaakt tussen zogenaamde resultaatsverbintenissen en inspanningsverbintenissen. Resultaatsverbintenissen zijn gericht op het bereiken van een concreet resultaat (bijvoorbeeld levering van een partij stoelen of vervoer van een partij sinaasappels naar een bepaalde bestemming). Inspanningsverbintenissen zijn gericht op het behartigen van bepaalde belangen. Dienstverlening door vrije beroepsbeoefenaren (zoals belastingconsulenten, organisatieadviseurs, advocaten) is meestal een inspanningsverbintenis. Bij deze verbintenissen gaat het erom of de beroepsbeoefenaar aan zijn zorgplicht heeft voldaan. Toetsingsmaatstaf is de zorgvuldigheid die van een redelijk bekwaam en redelijk handelend vakgenoot mag worden verwacht. Heeft een beroepsbeoefenaar niet aan zijn zorgplicht voldaan, dan levert hij een ondeugdelijke prestatie.

Verder is het object van de overeenkomst van belang. Wanneer partijen afspraken hebben gemaakt over de levering van een specifieke zaak (bijvoorbeeld een bepaalde, door een partij aangewezen machine) kan de betreffende partij alleen deugdelijk nakomen door de betreffende specifieke zaak (specieszaak) te leveren. Het is ook mogelijk dat partijen afspraken hebben gemaakt over levering van zaken van een bepaalde soort en verder alleen hoeveelheid, maat of gewicht zijn overeengekomen (bijvoorbeeld 1 ton cement of 60 pakken kopieerpapier). Als partijen verder niets hebben aangegeven, staat het de partij die moet leveren in het algemeen vrij om uit de overeengekomen soortzaak (genuszaak) het aantal of de hoeveelheid te leveren zaken te kiezen.