Bekende merken en supermarkten krijgen forse boetes voor verticale prijsbinding in Duitsland

dinsdag, 23 juni 2015

De Duitse kartelautoriteit legt forse boetes op voor afspraken tussen producenten en retailers over de verkoopprijzen van Haribo snoep, Melitta koffie en Ritter Sport chocolade. Edeka, Rewe, Metro en Kaufland werden daarbij voor alle drie de productgroepen beboet.

Haribo

Voor het afstemmen van prijzen voor fruit gums en drop van het merk Haribo werden producent Edmund Münster (rechtsopvolger van Haribo) en retailers Edeka, Rewe, Kaufland, Metro en Aldi gezamenlijk beboet voor EUR 48,5 miljoen. De ondernemingen onderhielden in de periode 2004-2009 een systeem van prijsbinding, waarbij de producent controleerde of de supermarkten zich wel hielden aan de door haar gecommuniceerde aanbevolen prijzen.

Gebrande koffie

Een totale boete van EUR 44,7 miljoen werd opgelegd aan Edeka, Kaufland, Metro en Rewe voor het overeenkomen van minimumprijzen voor gebrande koffie met producent Melitta. Partijen ondertekenden eind 2004 een overeenkomst waarin een minimum prijsniveau voor gebrande koffie werd vastgelegd.

Ritter Sport

In december 2014 kregen Ritter, Edeka en Rewe een boete van EUR 34,3 miljoen voor het vaststellen van de prijzen voor Ritter Sport chocoladerepen. Ritter bood de retailers financiële prikkels aan om prijsverhogingen te implementeren in 2005 en 2008. De voorwaarden van de prijsverhogingen werden jaarlijks vastgelegd in schriftelijke overeenkomsten. Beide supermarkten implementeerden de prijsverhogingen en kwamen overeen dat zij de betreffende Ritter producten niet onder de overeengekomen minimum prijzen zouden aanbieden in 2006 en 2007.

Breder onderzoek foodsector

Bovenstaande boetes volgen in een reeks van uitgebreide onderzoeken naar het opleggen van prijzen in de food retail sector in Duitsland. De onderzoeken werden in 2010 gestart naar aanleiding van informatie die naar boven kwam in een ander onderzoek naar kartels in de koffie en suikerwaren industrie. Het totale bedrag aan opgelegde boetes tot dusver bedraagt EUR 151,6 miljoen en is opgelegd aan zeven retailers en vier producenten. De onderzoeken naar diervoeder, babyvoedsel en verzorgingsproducten zijn afgerond zonder het opleggen van boetes. De rest van de onderzoeken (naar bier, suikerwerk en koffie) worden naar verwachting de komende maanden afgerond.

Kartelverbod

Onder het Europese kartelverbod is het een producent verboden om aan een distributeur of retailer voor te schrijven voor welke prijs die zijn producten mag doorverkopen (‘verticale prijsbinding’). Een leverancier mag dit evenmin bereiken door kortingen of bonussen afhankelijk te stellen van een bepaald prijsniveau van de distributeur of retailer. Het geven van advies- of maximumprijzen is in beginsel wel toegestaan, zolang het in de praktijk niet gaat om bindende prijzen (bijvoorbeeld doordat er druk wordt uitgeoefend om aan die prijzen te voldoen).

Aandeel retailers

Een bijzonder aspect van de boetes in bovengenoemde zaken is het feit dat buiten de producenten ook de retailers een aandeel hadden in de overtreding. Hun gedrag bestond uit het aandringen bij de producent om andere retailers over te halen zich te houden aan het minimum prijsniveau. Dit is in tegenstelling tot ‘klassieke’ vormen van verticale prijsbinding, waarbij de producent eenzijdig prijzen oplegt aan retailers.

De Duitse kartelautoriteit is de afgelopen jaren erg actief geweest in het optreden tegen verticale prijsbinding door ondernemingen, getuige de talrijke boetes en onderzoeken van de afgelopen jaren (zie voor recente Duitse zaken o.a. Metzeler Schaum, Recticel, en United Navigation).  Nederlandse partijen die leveren aan Duitse afnemers zijn dus gewaarschuwd. Zeker nu de Duitse kartelautoriteit veel strenger optreedt tegen verticale prijsbinding dan de Autoriteit Consument & Markt in Nederland tot op heden.