Automotive update: boete Opel Denemarken en follow-on schadeclaims in kogellager- en truckkartel

vrijdag, 11 november 2016

Afgelopen week was er het nodige te doen op het gebied van mededingingsrecht in de autobranche. Hieronder een beknopt overzicht.

Boete Opel Denemarken

Opel Denemarken kreeg op 8 november jl. een boete van EUR 8,25 miljoen voor het overtreden van het kartelverbod. Opel legde dealers in tweedehands lease, huur en showroom auto’s de prijzen op waarvoor zij de Opel auto’s mochten (door)verkopen. Dergelijke verticale prijsbinding is verboden onder het mededingingsrecht. Opel meldde zelf de inbreuk bij de Deense mededingingsautoriteit. Deze factor woog mee in het bepalen van de hoogte van de boete.

BMW start follow-on schadeclaim in kogellagerkartel

Duitse autoproducent BMW maakte vorige week een procedure aanhangig in Londen tegen drie deelnemers in het kogellagerkartel: NSK, NTN en SKF. BMW wil de schade vergoed zien die zij leed als gevolg van het zeven jaar durende kartel. Deelnemers aan het kartel werden in 2014 beboet door de Europese Commissie voor het afstemmen van prijzen in de markt voor kogellagers. Deze kogellagers werden verkocht aan auto- en vrachtwagenproducenten.  

BMW is niet de eerste die een procedure start tegen de kartellisten om zijn schade vergoed te krijgen: PSA Groupe begon eerder een vergelijkbare procedure tegen alle karteldeelnemers in Londen. BMW lijkt proactief als het gaat om claimen van schadevergoeding van karteldeelnemers die eerder zijn beboet. Recent trof BMW een schikking met Pilkington, deelnemer in het autoglaskartel, naar aanleiding van een schadeclaim die BMW tezamen met Rolls-Royce, Volvo en Saab indiende om de schade die zij hadden geleden als gevolg van dat kartel vergoed te krijgen.  

Collectieve follow-on schadeclaim in vrachtwagenkartel

Het vrachtwagenkartel dat in juli van dit jaar met een recordboete van EUR 2,9 miljard werd gestraft, heeft voor de deelnemers potentieel verdere gevolgen. In Engeland overweegt de ‘Road Haulage Association’ (vereniging voor goederenvervoer over de weg) om een collectieve follow-on schadeprocedure te starten. Vervoerders kunnen kiezen om mee te doen via een ‘opt in’ systeem. Aan deelname zijn geen kosten verbonden voor de leden. Een derde investeerder betaalt de kosten van de procedure, zoals wel vaker gebruikelijk is in dergelijke follow-on procedures.

Het kan nog een tijdje duren voordat de karteldeelnemers daadwerkelijk worden gedagvaard en vervolgens totdat de Engelse rechter een oordeel heeft geveld.

Lees voor een uitgebreidere toelichting op het vrachtwagenkartel het artikel in NRC d.d. 20 juli 2016 waarin Minos van Joolingen reageert op de schikking en de civiele schadeclaims die mogelijk volgen.

Follow-on schadeclaims

Het Nederlandse en het Europese kartelverbod worden zowel publiekrechtelijk als privaatrechtelijk gehandhaafd. Publiekrechtelijke handhaving vindt plaats via de Nederlandse en Europese toezichthouders, respectievelijk de Autoriteit Consument & Markt (ACM) en de Europese Commissie (EC), die boetes opleggen.

Bij privaatrechtelijke handhaving dienen slachtoffers van een kartel schadeclaims in. Dat kan zelfstandig (stand-alone), maar vaker gebeurt het dat claims volgen nadat de toezichthouder reeds een kartelinbreuk heeft vastgesteld (follow-on). Het Hof van Justitie van de EU oordeelde in 2001 dat alle slachtoffers van een kartel in beginsel hun gehele kartelschade vergoed moeten kunnen krijgen.

In 2014 kwam de Europese Commissie met een Richtlijn die de mogelijkheden voor slachtoffers om schade te claimen in de lidstaten zou bevorderen. Nederland implementeerde de Richtlijn via de Implementatiewet privaatrechtelijke handhaving mededingingsrecht. Deze wet treedt 26 december a.s. in werking (de uiterste implementatiedatum volgens de Richtlijn). De belangen zijn groot aangezien potentiële schadeclaims na jarenlange benadeling bij kartels al snel kunnen oplopen tot (soms wel honderden) miljoenen euro’s.

Meer weten? 
Neem vrijblijvend contact op met Esra van der Wolk of Minos van Joolingen