Concurrentiebeding vier keer belicht
(1 november 2001)
Het concurrentiebeding is voortdurend onderwerp van geschil en discussie. Gebondenheid aan een concurrentiebeding wordt door werknemers vaak onderschat en ook werkgevers taxeren hun aanspraken uit een concurrentiebeding nogal eens onjuist. Zowel rechter als wetgever hebben zich recentelijk in het onderwerp verdiept.
Overtreding van concurrentiebeding, toch geen verbod voor werknemer.
In een
spoedprocedure werd aan de Kantonrechter te Assen door ex-werkgever gevraagd
zijn ex-werknemer te verbieden bij zijn nieuwe werkgever - een rechtstreekse
concurrent - werkzaam te zijn. Vastgesteld werd dat ex-werknemer het tussen hem
en zijn ex-werkgever overeengekomen concurrentie-
beding naar de letter had
overtreden. De vraag of ex-werkgever zijn ex-werknemer aan het
concurrentiebeding mag houden werd na belangenafweging evenwel negatief
beantwoord. De nieuwe werkgever was wat betreft aard, omvang en kwaliteit van de
productie van het ter discussie staande product als concurrent van beperkte
betekenis, en ging dat betreffende product zelfs afstoten. Daarenboven had
ex-werkgever niets in zijn ex-werknemer geïnvesteerd en kon de ex-werknemer een
positie verbetering ondergaan.
Géén
concurrentiebeding wel verbod voor werknemer
Werknemer neemt ontslag en
begint een met ex-werkgever concurrerend bedrijf. Hij had geen
concurrentiebeding, dus stond het werknemer in beginsel vrij met zijn
ex-werkgever te concurreren en relaties van deze te benaderen. Toch is de
handelwijze van ex-werknemer, die 136 bedrijven heeft aangeschreven waarvan 132
klanten van ex-werkgever, als "mijn relatie" onrechtmatig volgens de Rechtbank
te Leeuwarden. Dat deze enkele brief niet bestempeld kon worden als het
stelselmatig profiteren van het bedrijfsdebiet van ex-werkgever, deed daar niet
aan af.
Bedrijfsovername
en concurrentiebeding
Een concurrentiebeding maakt deel uit van de
arbeidsovereenkomst met ex-werkgever, die zijn bedrijf heeft overgedragen.
Indien werknemer in het kader van de bedrijfs-
overname is overgegaan naar de
verkrijger is ook het concurrentiebeding mee overgegaan.
Werknemer heeft
zijn arbeidsovereenkomst met werkgever (vervreemder) rondom het moment van
overgang van onderneming opgezegd en is bij een concurrent gaan werken. De
werkgever (vervreemder) heeft in strijd met de EG-richtlijn werknemers niet
tijdig vóór de totstandkoming van de overgang geïnformeerd. Hierdoor en vanwege
het feit dat de Nederlandse Mededings Autoriteit nog toestemming diende te geven
voor de overgang was de exacte datum van overgang voor werknemers onduidelijk.
Bij gebreke van die twee elementen moet een beëindiging van de
arbeidsovereenkomst door werknemer als een beëindiging vóór de datum van
overname worden beschouwd zodat er geen arbeidsovereenkomst met de verkrijger is
ontstaan. Deze kan dus ook geen rechten ontlenen aan het concurrentiebeding en
de oude werkgever ook niet nu hij na overdracht van zijn onderneming geen belang
meer heeft.
Boete
en/of schadevergoedingsbeding ter discussie; wijziging regeling
concurrentiebeding in de maak.
Veelal staat in het arbeidscontract op
overtreding van een concurrentiebeding een sanctie omschreven in het boete en/of
schadevergoedingsbeding. Over de geldigheid van deze bedingen wordt in recente
jurisprudentie verschillend gedacht, al naar gelang de formulering van het
beding. Het risico van nietigheid valt overigens te vermijden door de
formulering van het beding in het contract aan te scherpen.
De regeling van
het concurrentiebeding zelf, wil het Kabinet aanscherpen door daar een maximum
duur van één jaar aan te verbinden en de verplichting van werkgever om een
vergoeding te betalen voor de duur van het beding. Het voorstel moet nog aan de
Tweede Kamer worden voorgelegd.
Advocaten:
» mr. Y.M.Th.L. (Yvonne) Verheggen-de Loo